Cảnh báo 2026: Thủ đoạn lừa đảo 'cá nhân hóa' bằng AI và Deepfake trong cá cược trực tuyến

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, tội phạm mạng đang ngày càng tinh vi hơn trong các thủ đoạn lừa đảo, đặc biệt là trong lĩnh vực cá cược trực tuyến. Các báo cáo an ninh mạng tháng 8/2026 đã chỉ ra sự gia tăng đáng kể của các vụ lừa đảo đa kênh, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ Deepfake để tạo ra các kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa, gây khó khăn cho người dùng trong việc nhận diện và phòng tránh.

Các điểm chính cần lưu ý

• Tội phạm sử dụng AI và Deepfake để tạo ra các video, hình ảnh, âm thanh giả mạo giống như thật.
• Các kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa dựa trên dữ liệu thu thập về nạn nhân, đánh trúng tâm lý và tạo lòng tin.
• Các đối tượng thường giả danh cơ quan chức năng, người thân để lừa đảo.
• Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và kiểm chứng thông tin là cực kỳ quan trọng để phòng tránh rủi ro.
• Luật pháp Việt Nam đang có những động thái mạnh mẽ để xử lý các hành vi lợi dụng AI, Deepfake lừa đảo.

Sự Phát Triển Tinh Vi Của Lừa Đảo AI và Deepfake

Khác với các hình thức lừa đảo đại trà trước đây, tội phạm mạng hiện nay đang tận dụng AI và Deepfake để tạo ra những kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa đến mức đáng sợ. Chỉ với vài giây ghi âm giọng nói hoặc vài đoạn video ngắn từ mạng xã hội, AI có thể tạo ra một "bản sao kỹ thuật số" gần như hoàn hảo của bất kỳ ai. Điều này khiến nạn nhân khó phân biệt thật giả, đặc biệt khi các kịch bản được xây dựng dựa trên thông tin cá nhân của họ, tạo cảm giác tin tưởng tuyệt đối.

Các đối tượng thường giả danh công an, cơ quan chức năng, ngân hàng hoặc thậm chí là người thân để tạo lòng tin và gây áp lực. Ví dụ điển hình là vụ lừa đảo 25 triệu USD nhắm vào tập đoàn kỹ thuật Arup tại Hong Kong vào đầu năm 2024, nơi các cuộc gọi video Deepfake được dàn dựng với hình ảnh và giọng nói của nhiều lãnh đạo cấp cao trong công ty.

Tại Việt Nam, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cũng đã ghi nhận hàng trăm vụ lừa đảo sử dụng Deepfake từ đầu năm 2025, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng.

Cơ Chế Thu Thập Dữ Liệu Cá Nhân Để Cá Nhân Hóa Lừa Đảo

Điểm chung của nhiều vụ lừa đảo tinh vi này là chúng đều bắt đầu từ việc thu thập dữ liệu cá nhân. Tội phạm mạng sẽ tìm kiếm và thu thập hình ảnh, danh sách bạn bè, thông tin công khai trên mạng xã hội để xây dựng "bản đồ" các mối quan hệ của nạn nhân. Từ đó, chúng lựa chọn cách tiếp cận phù hợp nhất, tạo ra các kịch bản lừa đảo đánh đúng vào tâm lý và hoàn cảnh của từng người.

Hoạt động mua bán, thu thập trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử đang nở rộ, tạo điều kiện cho các đối tượng xây dựng kịch bản lừa đảo cá nhân hóa. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo mật thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Các Hình Thức Lừa Đảo Phổ Biến Sử Dụng AI và Deepfake

Giả Mạo Người Thân Và Cơ Quan Chức Năng

Tội phạm thường giả mạo người thân để vay tiền khẩn cấp, sử dụng video Deepfake ngắn hoặc tin nhắn có giọng nói giả mạo để tạo sự tin cậy. Ngoài ra, chúng còn giả danh cơ quan thuế, công an, ngân hàng để gửi đường link độc hại, yêu cầu cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc phần mềm điều khiển từ xa nhằm chiếm đoạt tài sản.

Lừa Đảo Đầu Tư Và Tống Tiền

Một hình thức khác là lừa đảo đầu tư, kết hợp với công nghệ AI để tạo ra các cơ hội đầu tư giả mạo có vẻ ngoài hấp dẫn và đáng tin cậy. Tội phạm cũng có thể sử dụng AI, Deepfake để cắt ghép hình ảnh/video nhạy cảm nhằm đe dọa, tống tiền nạn nhân, gây ra những hậu quả nghiêm trọng về tinh thần và tài chính.

Phản Ứng Của Cơ Quan Chức Năng Và Khuyến Nghị Bảo Vệ

Trước tình hình này, Bộ Công an Việt Nam đang phối hợp xây dựng Luật Trí tuệ nhân tạo, trong đó nghiêm cấm lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người. Dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng có nhiều quy định xử lý hành vi lợi dụng AI, Deepfake để tạo thông tin sai sự thật.

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 cũng nghiêm cấm sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái pháp luật. Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp thông tin giả mạo, sai sự thật.

Khuyến Nghị Từ Chuyên Gia

• Bình tĩnh và ngắt kết nối: Nếu nghi ngờ bị lừa đảo, hãy bình tĩnh, ngắt kết nối Internet ngay lập tức.
• Liên hệ ngân hàng và đổi mật khẩu: Liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng và lưu bằng chứng để báo cáo cơ quan chức năng.
• Hạn chế công khai thông tin cá nhân: Không nên công khai quá nhiều hình ảnh và thông tin cá nhân, hạn chế hiển thị danh sách bạn bè trên mạng xã hội.
• Kiểm chứng thông tin: Luôn kiểm chứng thông tin trước khi tin, làm theo hoặc chia sẻ.
• Không cung cấp thông tin nhạy cảm: Tuyệt đối không cung cấp hình ảnh căn cước công dân, dữ liệu khuôn mặt, video xác thực, mẫu giọng nói, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng qua điện thoại, mạng xã hội hoặc các website không chính thống.

Nhận Biết Cuộc Gọi Video Deepfake Và Bảo Vệ Bản Thân

Để nhận biết một cuộc gọi video Deepfake, hãy chú ý các dấu hiệu như thời lượng cuộc gọi ngắn, chất lượng hình ảnh hoặc âm thanh kém, hình ảnh và âm thanh không khớp nhau, lý do cần tiền gấp gáp hoặc số tài khoản nhận tiền không trùng tên người gọi. Ngay cả những người có kiến thức về công nghệ cũng có thể trở thành nạn nhân, bởi các đường dây lừa đảo được tổ chức bài bản và sử dụng AI để cá nhân hóa kịch bản theo từng nạn nhân.

Người dùng cần đặc biệt cẩn trọng khi thấy người nổi tiếng hoặc những người có ảnh hưởng quảng bá các cơ hội đầu tư trên không gian mạng, vì công nghệ AI đang làm cho các nội dung lừa đảo trở nên vô cùng chân thực và khó phát hiện. Hãy nhớ rằng, cá cược chỉ nên là một hình thức giải trí và luôn đi kèm với rủi ro mất tiền. Chơi có trách nhiệm là yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân khỏi những cạm bẫy này.

Tài liệu tham khảo

• baotintuc.vn
• nhandan.vn
• vov.vn
• tayninh.gov.vn
• youtube.com
• baomoi.com
• ninhbinh.gov.vn
• vtv.vn
• tayninh.gov.vn
• laichau.gov.vn
• tuoitre.vn
• cantho.gov.vn